Upadłość dłużnika a poręczyciel — kto spłaca dług i co z roszczeniem zwrotnym

Upadłość a poręczyciel — krótka odpowiedź

Upadłość dłużnika nie zwalnia poręczyciela z odpowiedzialności wobec wierzyciela.

Wierzyciel może nadal żądać od poręczyciela zapłaty w zakresie objętym poręczeniem.

Po zapłacie poręczyciel nabywa wierzytelność wobec dłużnika do wysokości dokonanej zapłaty.

Plan spłaty i umorzenie zobowiązań upadłego są jednak skuteczne także w relacji między upadłym a poręczycielem.

Na czym polega poręczenie

Poręczenie oznacza, że poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie, jeśli nie zrobi tego dłużnik.

Oświadczenie poręczyciela musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności. O zakresie odpowiedzialności poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika. Późniejsza czynność dłużnika z wierzycielem nie może jednak zwiększyć zobowiązania poręczyciela.

Jeżeli nie zastrzeżono inaczej, poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny. Dlatego w przypadku poręczyciela kredytu upadłość dłużnika nie usuwa zobowiązania wynikającego z poręczenia.

Co zmienia upadłość dłużnika dla poręczyciela

Upadłość dłużnika może zmienić sposób rozliczenia z samym dłużnikiem, ale nie odbiera wierzycielowi praw wobec poręczyciela.

Ustalenie planu spłaty nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela ani współdłużnika upadłego. Wierzyciel może zatem nadal domagać się zapłaty od poręczyciela. Dotyczy to również sytuacji opisywanej jako poręczyciel a upadłość konsumencka dłużnika.

Zasady dotyczące wykonywania planu opisujemy szerzej w poradniku o planie spłaty wierzycieli.

Jakie zarzuty i prawa ma poręczyciel

Poręczyciel może podnosić zarzuty przysługujące dłużnikowi oraz oczekiwać informacji o opóźnieniu w zapłacie.

Przeciwko wierzycielowi może powołać się między innymi na przedawnienie albo wcześniejszą zapłatę długu. Może to zrobić także wtedy, gdy dłużnik zrzekł się zarzutu albo uznał roszczenie.

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel powinien niezwłocznie zawiadomić poręczyciela. Gdy wierzyciel pozwie poręczyciela, poręczyciel powinien niezwłocznie zawiadomić dłużnika i wezwać go do udziału w sprawie.

Po dokonaniu zapłaty poręczyciel powinien niezwłocznie zawiadomić o tym dłużnika. Wierzyciel odpowiada też wobec poręczyciela za szkodę wynikającą z wyzbycia się zabezpieczenia.

Roszczenie zwrotne poręczyciela

Roszczenie zwrotne poręczyciela powstaje, gdy poręczyciel spłaci cudzy dług, za który odpowiada osobiście.

Poręczyciel nabywa wtedy spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. Staje się więc wierzycielem dłużnika w tym zakresie.

W upadłości konsumenckiej dłużnika roszczenie to podlega jednak skutkom planu spłaty i umorzenia. Poręczyciel może zatem nie odzyskać od upadłego całej zapłaconej kwoty. Nie można z góry przesądzić wyniku konkretnego postępowania.

Dłużnik wskazuje we wniosku o upadłość wszystkich wierzycieli. Jeżeli poręczyciel zapłacił już za dłużnika, jest jego wierzycielem i nie powinien zostać pominięty. Umyślnie zatajone zobowiązania nie podlegają umorzeniu, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu. Więcej informacji znajdziesz w materiale o długach prywatnych i skutkach umorzenia.

Co może zrobić poręczyciel

Poręczyciel może sprawdzić podstawę odpowiedzialności, wysokość żądania i sytuację postępowania upadłościowego dłużnika.

1. Sprawdź umowę poręczenia. Ustal, jaki dług i jaki zakres odpowiedzialności obejmuje pisemne oświadczenie.
2. Zweryfikuj wysokość długu. Porównaj żądaną kwotę z zakresem zobowiązania objętego poręczeniem.
3. Sprawdź przedawnienie. Poręczyciel może podnosić zarzuty przysługujące dłużnikowi. Pomocne może być wyjaśnienie, na czym polega przedawnienie długu.
4. Rozważ rozmowę z wierzycielem. Możesz zapytać o możliwość porozumienia, pamiętając, że jego warunki wymagają uważnej oceny. Przeczytaj, na co uważać przed podpisaniem ugody.
5. Zgłoś wierzytelność po zapłacie. Jeżeli zapłaciłeś za dłużnika, możesz zgłosić nabytą wierzytelność w postępowaniu upadłościowym przez system. Informacje o systemie znajdziesz w poradniku o Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
6. Skorzystaj z pomocy. Możesz sprawdzić zasady działania nieodpłatnej pomocy prawnej.

Przy własnej niewypłacalności poręczyciel może rozważyć własne oddłużenie.

Najczęstsze pytania

Czy po upadłości dłużnika poręczyciel musi spłacić dług?

Wierzyciel może żądać od poręczyciela zapłaty mimo upadłości dłużnika, jeśli odpowiedzialność wynika z ważnego poręczenia i mieści się w jego zakresie.

Czy umorzenie długów w upadłości zwalnia poręczyciela?

Nie. Umorzenie zobowiązań upadłego nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela.

Czy poręczyciel może odzyskać pieniądze od upadłego?

Po zapłacie poręczyciel nabywa wierzytelność do wysokości zapłaty. Roszczenie podlega jednak skutkom planu spłaty i umorzenia, dlatego poręczyciel może nie odzyskać całej kwoty.

Czy wierzyciel musi informować poręczyciela o zaległościach?

Przy opóźnieniu dłużnika wierzyciel powinien niezwłocznie zawiadomić poręczyciela.

Czy poręczyciel może powołać się na przedawnienie długu?

Tak. Poręczyciel może podnieść przeciwko wierzycielowi zarzuty przysługujące dłużnikowi, w tym zarzut przedawnienia.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.