Upadłość konsumencka a praca i dochody za granicą

Upadłość konsumencka a dochody z zagranicy — krótka odpowiedź

Praca lub dochody za granicą nie wykluczają same w sobie postępowania w Polsce. O właściwości i jurysdykcji decydują jednak ustawowe kryteria, które ocenia sąd. Zagraniczne zarobki i majątek trzeba ujawnić, a ich położenie poza Polską samo nie wyłącza ich z masy. Dochody mogą też wpływać na plan spłaty i obowiązki sprawozdawcze.

Czy mogę ogłosić upadłość w Polsce, mieszkając za granicą

Możesz złożyć wniosek w Polsce, jeśli występuje podstawa jurysdykcji polskiego sądu, ale jej istnienie i właściwy sąd ocenia się według okoliczności konkretnej sprawy.

Podstawowe znaczenie ma główny ośrodek podstawowej działalności. Jest to miejsce, w którym regularnie zarządzasz działalnością o charakterze ekonomicznym i które jest jako takie rozpoznawalne dla osób trzecich. W przypadku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności domniemywa się, że tym miejscem jest miejsce zwykłego pobytu.

Jeżeli główny ośrodek znajduje się w Polsce, jurysdykcja polskich sądów jest wyłączna, a postępowanie ma charakter główny. Jeżeli główny ośrodek jest poza Polską, polskie sądy mogą mieć jurysdykcję także wtedy, gdy masz w Polsce miejsce zamieszkania albo majątek. Takie postępowanie ma charakter uboczny.

Jeśli nie masz w Polsce głównego ośrodka podstawowej działalności, właściwy jest sąd miejsca zwykłego pobytu. Gdy nie masz tu również miejsca zwykłego pobytu, właściwy jest sąd, w którego obszarze znajduje się Twój majątek. Dlatego odpowiedź na pytanie „który sąd przy pracy za granicą” zależy nie tylko od miejsca zatrudnienia.

W Unii Europejskiej obowiązują również przepisy unijne dotyczące postępowań upadłościowych. W zakresie tych postępowań Krajowy Rejestr Zadłużonych jest rejestrem upadłości. Więcej o podstawowych przesłankach przeczytasz w poradniku kto może ogłosić upadłość konsumencką w Polsce.

Dochody i majątek za granicą a masa upadłości

Dochody i majątek za granicą mogą wejść do masy upadłości na takich samych ogólnych zasadach jak składniki znajdujące się w Polsce.

Do masy wchodzi majątek należący do Ciebie w dniu ogłoszenia upadłości oraz majątek nabyty w toku postępowania. Przepisy nie wyłączają składników tylko dlatego, że znajdują się poza Polską lub pochodzą z zagranicznego źródła.

Nie oznacza to, że syndyk obejmie całe wynagrodzenie. Poza masą pozostaje między innymi wynagrodzenie w części niepodlegającej zajęciu. Wyłączona jest też część dochodu odpowiadająca 150% odpowiedniego kryterium z pomocy społecznej, czyli 1515 zł albo 1234,50 zł na osobę według kryteriów obowiązujących od 1 stycznia 2025 r.

Zakres masy ustala się na podstawie przepisów i sytuacji upadłego. Informacje o zadaniach syndyka znajdziesz w poradniku syndyk — kim jest i co robi.

Obowiązek ujawnienia dochodów i majątku za granicą

Musisz ujawnić zagraniczne dochody, rachunki, rzeczy i inne składniki majątku objęte wymaganymi informacjami.

We wniosku wskazujesz między innymi:

• miejsca, w których znajduje się majątek,
• wykaz majątku,
• przychody z ostatnich 6 miesięcy,
• koszty poniesione w ostatnich 6 miesiącach.

Po ogłoszeniu upadłości masz obowiązek wskazać i wydać syndykowi cały majątek. Musisz też udzielać potrzebnych wyjaśnień. Dotyczy to również składników i przychodów znajdujących się poza Polską.

Nieprawdziwe albo niezupełne dane oraz brak współpracy mogą prowadzić do umorzenia postępowania. Przepisy przewidują od tego wyjątki, ale nie warto zakładać, że znajdą zastosowanie w konkretnej sprawie. Przebieg postępowania opisuje poradnik jak ogłosić upadłość konsumencką krok po kroku.

Dochody z zagranicy w planie spłaty

Dochody z zagranicy mogą wpływać na ustalenie planu spłaty, ponieważ sąd ocenia Twoje możliwości zarobkowe i sytuację życiową.

Sąd bierze pod uwagę:

• Twoje możliwości zarobkowe,
• koszty utrzymania Twoje i osób pozostających na Twoim utrzymaniu,
• potrzeby mieszkaniowe,
• wysokość wierzytelności.

Przy ocenie możliwości zarobkowych sąd może uwzględnić realne zarobki osiągane za granicą. Jednocześnie powinien brać pod uwagę wskazane w przepisach koszty utrzymania i potrzeby mieszkaniowe. Sam poziom zagranicznego wynagrodzenia nie przesądza więc o treści planu.

W czasie wykonywania planu do końca kwietnia każdego roku składasz sprawozdanie. Wykazujesz w nim przychody, spłacone kwoty oraz nabyty majątek o wartości przekraczającej przeciętne wynagrodzenie. Dołączasz kopię rocznego zeznania podatkowego.

Bez zgody sądu nie możesz dokonywać czynności, które mogłyby pogorszyć Twoją zdolność do wykonania planu. Zatajenie przychodów w sprawozdaniu może prowadzić do uchylenia planu spłaty. Więcej zasad omawia poradnik o planie spłaty wierzycieli.

Wyjazd za granicę w trakcie upadłości

Wyjazd może wymagać zezwolenia, jeżeli sędzia-komisarz postanowi, że nie wolno Ci opuścić Polski bez jego zgody.

Takie ograniczenie nie działa automatycznie w każdej sprawie. Musi wynikać z postanowienia sędziego-komisarza. Na to postanowienie przysługuje zażalenie.

Przed wyjazdem sprawdź pisma i postanowienia wydane w Twojej sprawie. Nie ignoruj korespondencji sądu ani syndyka.

Co przygotować przed złożeniem wniosku

Przygotuj dokumenty pokazujące Twoje miejsce pobytu, dochody, koszty i majątek w Polsce oraz za granicą.

• Umowy o pracę lub inne dokumenty potwierdzające podstawę zatrudnienia za granicą.
• Potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia.
• Dokumenty dotyczące pobytu za granicą.
• Informacje o majątku i miejscach, w których się znajduje.
• Zestawienie przychodów i kosztów z ostatnich 6 miesięcy.
• Aktualny adres do korespondencji.
• Dane potrzebne do kontaktu z sądem i syndykiem.

Korzystaj z konta w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, aby odbierać pisma dotyczące postępowania. Jeżeli potrzebujesz wsparcia w ocenie swojej sytuacji, możesz sprawdzić zasady nieodpłatnej pomocy prawnej.

Najczęstsze pytania

Czy mogę ogłosić upadłość konsumencką w Polsce, pracując za granicą?

Taką możliwość ocenia sąd na podstawie głównego ośrodka podstawowej działalności, miejsca zwykłego pobytu, miejsca zamieszkania oraz majątku w Polsce. Sama praca za granicą nie przesądza wyniku.

Czy dochody z zagranicy wchodzą do masy upadłości?

Mogą wejść do masy na zasadach ogólnych. Położenie źródła dochodu za granicą nie powoduje automatycznego wyłączenia, ale część wynagrodzenia i dochodu jest prawnie chroniona.

Czy muszę ujawnić zarobki z zagranicy?

Tak. We wniosku podajesz przychody i koszty z ostatnich 6 miesięcy, a po ogłoszeniu upadłości udzielasz syndykowi wyjaśnień i wskazujesz cały majątek.

Czy mogę wyjechać za granicę w trakcie upadłości?

Możesz podlegać ograniczeniu, jeżeli sędzia-komisarz postanowi, że nie wolno Ci opuścić Polski bez zezwolenia. Na takie postanowienie przysługuje zażalenie.

Co grozi za zatajenie dochodów z zagranicy?

Nieprawdziwe lub niezupełne dane i brak współpracy mogą prowadzić do umorzenia postępowania, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. Zatajenie przychodów w corocznym sprawozdaniu może prowadzić do uchylenia planu spłaty.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.