Ugoda z wierzycielem — jak ją przygotować i na co uważać (2026)

Ugoda z wierzycielem — najważniejsze w skrócie

Ugoda z wierzycielem polega na wzajemnych ustępstwach, które mają zakończyć niepewność lub spór i ułatwić wykonanie zobowiązania. Przed jej podpisaniem sprawdź podstawę długu, jego wysokość, przedawnienie oraz wszystkie koszty. Raty powinny odpowiadać Twoim rzeczywistym możliwościom po opłaceniu kosztów utrzymania. Zwróć szczególną uwagę na uznanie długu, skutki opóźnienia oraz postanowienia pozwalające szybko rozpocząć egzekucję.

Czym jest ugoda w świetle prawa

Ugoda to porozumienie, w którym obie strony czynią wzajemne ustępstwa dotyczące istniejącego między nimi stosunku prawnego.

Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego celem ugody może być usunięcie niepewności co do roszczeń, zapewnienie ich wykonania albo zakończenie sporu istniejącego lub mogącego powstać. Ustępstwem dłużnika może być uznanie ustalonej kwoty. Ustępstwem wierzyciela może być rozłożenie długu na raty albo rezygnacja z części odsetek.

Przed podpisaniem dokładnie sprawdź kwoty i tytuły zadłużenia. Uchylenie się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu jest ograniczone. Jest możliwe tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy.

Jeżeli wierzyciel ma umorzyć część zobowiązania, ugoda powinna mówić o tym wprost. Zobowiązanie wygasa wskutek zwolnienia z długu, gdy wierzyciel zwalnia Cię z długu, a Ty przyjmujesz to zwolnienie.

Jak przygotować się do rozmowy z wierzycielem

Do rozmowy przygotuj zestawienie długów, dokumenty oraz propozycję spłaty opartą na Twoich realnych możliwościach.

1. Spisz wszystkie zobowiązania. Wskaż wierzycieli, podstawę każdego długu i aktualny etap sprawy.
2. Ustal realną miesięczną kwotę. Najpierw uwzględnij konieczne koszty utrzymania. Nie proponuj raty, której regularna zapłata będzie mało prawdopodobna.
3. Zbierz dokumenty. Przygotuj umowę, wezwania do zapłaty i otrzymane wyliczenia zadłużenia.
4. Poproś o dokładne rozpisanie długu. Wyliczenie powinno oddzielać kapitał, odsetki i pozostałe koszty.
5. Przygotuj propozycję na piśmie. Określ wysokość rat i możliwe terminy płatności.
6. Przeczytaj odpowiedź przed podpisaniem. Nie podpisuj dokumentu od ręki. Porównaj jego treść ze swoją propozycją i sprawdź skutki każdego postanowienia.

Co powinna zawierać ugoda

Dobrze napisana ugoda powinna jednoznacznie określać dług, wzajemne ustępstwa, harmonogram spłaty i skutki niewykonania porozumienia.

• Strony ugody oraz dane pozwalające ustalić, kogo dotyczy porozumienie.
• Podstawa wierzytelności, w tym wskazanie umowy, z której wynika zadłużenie.
• Kwota objęta ugodą z podziałem na kapitał, odsetki i koszty.
• Wzajemne ustępstwa, na przykład rozłożenie długu na raty w zamian za uznanie ustalonej kwoty.
• Umorzenie części długu lub odsetek, jeżeli zostało uzgodnione. Taki zapis powinien być wyraźny.
• Harmonogram zawierający kwoty rat, terminy płatności i numer rachunku.
• Skutki opóźnienia, w tym informację, czy po niezapłaceniu raty cała pozostała kwota stanie się wymagalna.
• Zasady dotyczące postępowań, jeżeli wierzyciel zgodził się ich nie wszczynać albo je wstrzymać.
• Potwierdzenie rozliczenia, które wierzyciel ma przekazać po wykonaniu ugody.
• Podpisy stron.

Uważnie przeczytaj postanowienia o uznaniu długu i poddaniu się egzekucji. Samo użycie określenia „rozłożenie długu na raty” nie wyjaśnia jeszcze kosztów ani konsekwencji opóźnienia.

Ugoda a przedawnienie długu

Ugoda może wpływać na przedawnienie, jeżeli jej treść oznacza uznanie roszczenia przez dłużnika.

Podstawowy termin przedawnienia wynosi 6 lat. Dla świadczeń okresowych oraz roszczeń związanych z działalnością gospodarczą wynosi 3 lata. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 2 lata.

Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przeciwko konsumentowi. W wyjątkowych przypadkach sąd może jednak nie uwzględnić upływu terminu ze względów słuszności.

Uznanie roszczenia przez dłużnika przerywa bieg przedawnienia. Po przerwaniu termin biegnie na nowo. Nie oznacza to jednak, że można przyjąć prostą zasadę, zgodnie z którą każda podpisana ugoda zawsze „odnawia” przedawniony dług konsumenta.

Przy starym zadłużeniu najpierw ustal daty i sprawdź, czy roszczenie nie jest przedawnione. Ma to szczególne znaczenie przy wierzytelnościach odkupionych przez firmy windykacyjne. Przed uznaniem takiego długu warto skonsultować jego status.

Ugoda pozasądowa, przed sądem i przed mediatorem

Możesz zawrzeć pisemną ugodę bez udziału sądu, ugodę przed sądem albo ugodę przed mediatorem, którą następnie zatwierdzi sąd.

Więcej o tej drodze przeczytasz w poradniku o oddłużaniu przez mediacje.

Ugoda z bankiem: wniosek o restrukturyzację kredytu

Przy opóźnieniu w spłacie kredytu lub pożyczki bankowej możesz złożyć do banku wniosek o restrukturyzację zadłużenia.

Bank wzywa kredytobiorcę do zapłaty i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. Jednocześnie informuje o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania.

Restrukturyzacja może polegać na zmianie warunków lub terminów spłaty. Bank powinien ją umożliwić, jeżeli jest uzasadniona oceną sytuacji finansowej kredytobiorcy. Konkretne warunki uzgadniają strony, dlatego ugoda z bankiem nie jest automatycznie przyznawana na warunkach wskazanych we wniosku.

Jeżeli bank odrzuci wniosek, powinien bez zbędnej zwłoki przekazać szczegółowe wyjaśnienia na piśmie. Zasady te dotyczą także pożyczek udzielanych przez banki.

Jeśli rozważasz inne sposoby uporządkowania zobowiązań, sprawdź również zalety i wady konsolidacji kredytów.

Ugoda z firmą windykacyjną — na co zwrócić uwagę

Przy ugodzie z firmą windykacyjną najpierw zweryfikuj podstawę, wysokość i przedawnienie dochodzonego długu.

Poproś o rozpisanie kapitału, odsetek i kosztów. Porównaj wyliczenie z posiadanymi dokumentami. Nie podpisuj ugody tylko dlatego, że przedstawiono ją jako ofertę ważną przez krótki czas.

Zwróć uwagę, czy dokument zawiera uznanie całego długu oraz co dzieje się po opóźnieniu jednej raty. Raty powinny odpowiadać Twoim możliwościom. Ugoda z firmą windykacyjną nie rozwiąże problemu, jeśli od początku nie będziesz w stanie wykonywać harmonogramu.

Praktyczne etapy rozmowy opisuje poradnik o negocjacjach z firmą windykacyjną.

Sygnały ostrzegawcze przed podpisaniem

Nie podpisuj ugody bez dodatkowego sprawdzenia, jeżeli nie otrzymujesz wyliczenia długu, jesteś naciskany na szybką decyzję albo zaproponowane raty przekraczają Twoje możliwości.

• wierzyciel lub pośrednik naciska na natychmiastowy podpis;
• dokument nie wyjaśnia, skąd wynika kwota zadłużenia;
• nie ma podziału na kapitał, odsetki i koszty;
• harmonogram wymaga rat, których nie możesz regularnie płacić;
• pośrednik żąda opłaty za samo przygotowanie ugody;
• dokument przewiduje poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, a jego skutki nie zostały przez Ciebie zrozumiane.

Akt notarialny zawierający poddanie się egzekucji jest tytułem egzekucyjnym. Dlatego takie postanowienie wymaga szczególnej uwagi.

Co jeśli ugoda się nie uda

Jeżeli ugoda się nie uda albo masz wiele długów, możesz sprawdzić inne dostępne drogi i skorzystać z pomocy prawnej.

Punktem wyjścia może być przegląd informacji o oddłużaniu. Przy większej liczbie zobowiązań jedną z możliwych dróg jest upadłość konsumencka. Nie jest ona jednak tym samym co dobrowolne rozłożenie długu na raty.

Jeżeli potrzebujesz oceny dokumentów lub kwestii przedawnienia, sprawdź zasady korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej.

Najczęstsze pytania

Czy wierzyciel musi zgodzić się na ugodę?

Nie, ugoda wymaga porozumienia obu stron i wzajemnych ustępstw. Możesz przedstawić propozycję, ale wierzyciel nie musi jej przyjąć ani zaakceptować wskazanej wysokości rat.

Czy ugoda z wierzycielem wstrzymuje komornika?

Nie zakładaj, że samo podpisanie ugody automatycznie wstrzyma prowadzone postępowanie. Ugoda powinna wyraźnie określać zobowiązanie wierzyciela do niewszczynania albo wstrzymania postępowań, jeżeli zostało to uzgodnione.

Czy podpisanie ugody przerywa przedawnienie?

Uznanie roszczenia przez dłużnika przerywa bieg przedawnienia, a termin biegnie później na nowo. Nie należy jednak przyjmować ogólnej zasady, że każda ugoda zawsze odnawia przedawniony dług konsumenta.

Czy ugodę trzeba zawrzeć na piśmie?

Przepisy o ugodzie nie wymagają szczególnej formy w każdym przypadku, ale forma pisemna chroni obie strony. Pozwala ustalić wysokość długu, harmonogram, wzajemne ustępstwa i skutki opóźnienia.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.