Czy warto ogłosić upadłość konsumencką? Skutki, ryzyka i alternatywy

Czy warto ogłosić upadłość konsumencką — krótka odpowiedź

To, czy warto ogłosić upadłość konsumencką, zależy od rodzaju Twoich długów, majątku, dochodów i możliwości zawarcia ugody.

Upadłość może otworzyć drogę do umorzenia części zobowiązań, ale o skutkach decyduje sąd.

Może też oznaczać sprzedaż mieszkania, objęcie części dochodów i majątku wspólnego postępowaniem oraz obowiązek współpracy z syndykiem.

Przed decyzją porównaj możliwe skutki z alternatywami i omów swoją sytuację podczas indywidualnej konsultacji.

Upadłość konsumencka — plusy i minusy

Najważniejsze plusy i minusy upadłości konsumenckiej dotyczą możliwego oddłużenia, egzekucji, majątku, dochodów i późniejszych obowiązków.

Co może dać upadłość konsumencka

Upadłość konsumencka może uporządkować egzekucje i stworzyć możliwość umorzenia zobowiązań powstałych przed jej ogłoszeniem.

Z dniem ogłoszenia upadłości egzekucje skierowane do majątku wchodzącego do masy są zawieszane z mocy prawa. Po uprawomocnieniu postanowienia zostają umorzone. Nie można też wszczynać nowych egzekucji do tego majątku.

Umorzenie może nastąpić po wykonaniu planu spłaty. Plan trwa co do zasady do 36 miesięcy. Przy trwałej niezdolności do dokonywania spłat sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu. Możliwe jest również warunkowe umorzenie po 5 latach. Każdorazowo rozstrzyga o tym sąd.

W czasie wykonywania planu oraz po umorzeniu zobowiązań nie można prowadzić egzekucji wierzytelności powstałych przed ustaleniem planu. Nie dotyczy to zobowiązań nieumarzalnych. Podstawowe zasady wyjaśnia poradnik czym jest upadłość konsumencka.

Opłata od wniosku wynosi 30 zł. Jeżeli nie masz majątku, koszty postępowania tymczasowo pokrywa Skarb Państwa. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu kosztów upadłości konsumenckiej.

Skutki upadłości konsumenckiej, o których warto wiedzieć

Skutki upadłości konsumenckiej obejmują majątek, część dochodów, relacje majątkowe z małżonkiem oraz ujawnienie danych w rejestrach.

Majątek i mieszkanie

Majątek wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedany przez syndyka. Dotyczy to również mieszkania. Na Twój wniosek może zostać wydzielona kwota na najem lokalu przez okres od 12 do 24 miesięcy. Szczegóły opisuje poradnik o tym, jak upadłość konsumencka wpływa na mieszkanie.

Dochody i majątek wspólny

Część Twoich dochodów może wejść do masy, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń. Znaczenie ma między innymi poziom 150% kryterium wynoszący 1515 zł albo 1234,50 zł na osobę.

Jeżeli pozostajesz we wspólności majątkowej, z dniem ogłoszenia upadłości powstaje rozdzielność majątkowa z mocy prawa. Majątek wspólny wchodzi do masy upadłości.

Obowiązki podczas postępowania i planu spłaty

Musisz współpracować z syndykiem oraz przekazywać prawdziwe i pełne informacje. Podczas wykonywania planu spłaty składasz coroczne sprawozdania. Bez zgody sądu nie możesz podejmować czynności, które pogarszałyby Twoją zdolność do wykonania planu.

KRZ i BIK

Dane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych pozostają co do zasady do 3 lat po wykonaniu planu spłaty lub umorzeniu zobowiązań. Po wygaśnięciu zobowiązania dane w BIK mogą być przetwarzane do 5 lat, jeżeli są spełnione warunki określone w art. 105a ust. 3 Prawa bankowego. Zobacz także, co dzieje się po zakończeniu upadłości.

Kiedy nie warto ogłaszać upadłości — lub gdy efekt może być inny niż oczekujesz

Upadłość może nie dać oczekiwanego efektu, gdy dominują długi nieumarzalne, chcesz zachować nieruchomość albo występują podstawy do odmowy oddłużenia lub umorzenia postępowania.

• Większość długów jest nieumarzalna. Dotyczy to między innymi alimentów, grzywien i obowiązków naprawienia szkody wynikających z wyroków karnych. Sprawdź wcześniej katalog opisany w poradniku o długach niepodlegających umorzeniu.
• Celowo doprowadziłeś do niewypłacalności lub istotnie ją zwiększyłeś. Przykładem jest trwonienie majątku. Sąd odmawia wtedy ustalenia planu spłaty lub umorzenia zobowiązań, chyba że przemawiają za tym względy słuszności albo humanitarne.
• W ciągu 10 lat umorzono już Twoje zobowiązania w innym postępowaniu upadłościowym. Także w tym przypadku sąd odmawia planu lub umorzenia, chyba że zachodzą względy słuszności albo humanitarne.
• We wniosku podano nieprawdziwe lub niezupełne dane. Brak współpracy z syndykiem również może doprowadzić do umorzenia postępowania przez sąd.
• Zależy Ci na zachowaniu mieszkania lub innej nieruchomości. Nieruchomość wchodzi do masy i może zostać sprzedana.
• Kredyt ma poręczyciela lub współkredytobiorcę. Umorzenie Twoich zobowiązań nie zwalnia tych osób z ich odpowiedzialności.

Upadłość konsumencka czy ugoda i inne alternatywy

Wybór między upadłością konsumencką a ugodą zależy przede wszystkim od rodzaju długów, majątku, dochodów oraz gotowości wierzycieli do porozumienia.

Ugoda z wierzycielem

Ugoda polega na wzajemnych ustępstwach. Może dotyczyć warunków i sposobu spłaty, ale wierzyciel nie ma obowiązku jej zawarcia. Przed podpisaniem sprawdź wszystkie postanowienia i skutki. Pomocny może być poradnik na co uważać przy ugodzie z wierzycielem.

Restrukturyzacja kredytu w banku

Jeżeli otrzymasz wezwanie banku, termin na złożenie wniosku o restrukturyzację kredytu wynosi 14 dni roboczych. Złożenie wniosku nie oznacza automatycznej zgody banku.

Mediacja

Mediacja może pomóc w rozmowie z wierzycielem i poszukiwaniu porozumienia. Jest alternatywą do rozważenia, gdy obie strony są gotowe negocjować.

Sprawdzenie przedawnienia

Przy starych długach sprawdź termin przedawnienia. Może on wynosić 6 albo 3 lata, a jego koniec przypada na koniec roku kalendarzowego. Więcej informacji zawiera poradnik o przedawnieniu długu.

Ochrona w egzekucji

Sprawdź, czy w postępowaniu egzekucyjnym prawidłowo zastosowano przysługujące Ci wyłączenia. Przykładem jest kwota wolna na rachunku bankowym wynosząca 3604,50 zł.

Możliwe rozwiązania pozasądowe omawia również przewodnik po oddłużaniu bez sądu.

Pytania kontrolne przed decyzją

Przed złożeniem wniosku odpowiedz na poniższe pytania i przygotuj dokumenty dotyczące długów, dochodów oraz majątku.

1. Czy jesteś niewypłacalny? Opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań przekraczające 3 miesiące rodzi domniemanie niewypłacalności. Sprawdź też, kto może ogłosić upadłość konsumencką.
2. Jakie dokładnie masz długi? Ustal wierzycieli, podstawy zobowiązań i sprawdź, które długi mogą podlegać umorzeniu.
3. Jaki masz majątek? Uwzględnij nieruchomości, oszczędności, wartościowe rzeczy i majątek wspólny.
4. Jakie masz dochody i konieczne koszty utrzymania? Dane te mają znaczenie dla oceny Twojej sytuacji oraz możliwego planu spłaty.
5. Czy za Twoje długi odpowiada poręczyciel lub współkredytobiorca? Ich odpowiedzialność może pozostać mimo Twojej upadłości.
6. Czy w ostatnim roku darowałeś majątek albo sprzedałeś go poniżej wartości? Taka czynność może być bezskuteczna na podstawie art. 127 Prawa upadłościowego. Nie ukrywaj majątku i podaj we wniosku pełne informacje.
7. Czy wcześniej umorzono Twoje zobowiązania w upadłości? Znaczenie ma okres 10 lat.
8. Czy próbowałeś porozumieć się z wierzycielami? Sprawdź możliwość ugody, mediacji lub restrukturyzacji kredytu.

Jeżeli nie masz środków na odpłatną poradę, możesz skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej. Konsultacja pozwoli odnieść przepisy do Twoich dokumentów i sytuacji.

Najczęstsze pytania

Czy warto ogłosić upadłość konsumencką?

Zależy to od rodzaju długów, majątku, dochodów oraz dostępnych alternatyw. Upadłość może prowadzić do umorzenia części zobowiązań, ale może też oznaczać sprzedaż majątku i obowiązek wykonania planu spłaty.

Jakie są minusy upadłości konsumenckiej?

Najważniejsze minusy to możliwość sprzedaży majątku, objęcie części dochodów masą, skutki dla majątku wspólnego, obowiązki wobec syndyka i ujawnienie danych w KRZ oraz BIK.

Czy lepsza jest ugoda czy upadłość?

Nie ma jednej odpowiedzi. Ugoda może pozwolić uniknąć sprzedaży majątku, ale wymaga zgody wierzyciela. Upadłość jest postępowaniem sądowym i może prowadzić do umorzenia zobowiązań, lecz wiąże się z dalej idącymi skutkami.

Kiedy sąd może odmówić umorzenia długów?

Sąd odmawia ustalenia planu lub umorzenia między innymi wtedy, gdy dłużnik celowo doprowadził do niewypłacalności albo istotnie ją zwiększył, a także gdy w ciągu 10 lat umorzono jego zobowiązania w innej upadłości. Wyjątkiem mogą być względy słuszności lub humanitarne.

Czy stracę mieszkanie, jeśli ogłoszę upadłość?

Mieszkanie wchodzi do masy upadłości i może zostać sprzedane przez syndyka. Na wniosek może zostać wydzielona kwota na najem lokalu przez okres od 12 do 24 miesięcy.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.