Długi podatkowe — umorzenie zaległości, raty, przedawnienie i upadłość

Długi podatkowe — krótka odpowiedź

Długi podatkowe mogą zostać odroczone, rozłożone na raty albo w całości lub części umorzone na wniosek podatnika.

Organ może udzielić ulgi, gdy przemawia za tym ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Zobowiązanie podatkowe co do zasady przedawnia się po 5 latach liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, lecz bieg tego okresu może zostać zawieszony lub przerwany.

Zaległości podatkowe nie znajdują się na liście długów nieumarzalnych w upadłości konsumenckiej, ale o ich umorzeniu na ogólnych zasadach decyduje sąd.

Ulgi w spłacie: odroczenie, raty i umorzenie

Organ podatkowy może na Twój wniosek odroczyć płatność, zastosować rozłożenie podatku na raty albo umorzyć wskazane należności, jeżeli uzasadnia to ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Dotyczy to zarówno podatku, którego termin płatności jeszcze nie upłynął, jak i istniejącej zaległości podatkowej. Ulga ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że spełnienie przesłanek pozwala organowi udzielić ulgi, ale nie przesądza o wyniku postępowania.

Umorzenie zaległości podatkowych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej umorzono samą zaległość. Umorzenie części długu prowadzi więc do odpowiedniego umorzenia części odsetek.

W przypadku podatnika prowadzącego działalność gospodarczą organ może udzielać ulg, które nie stanowią pomocy publicznej, stanowią pomoc de minimis albo pomoc publiczną w określonych celach.

W praktyce odpowiedź na pytanie „długi podatkowe — umorzenie czy raty?” zależy od treści wniosku, przedstawionych okoliczności oraz uznaniowej decyzji organu.

Kiedy urząd może umorzyć zaległość z urzędu

Organ może umorzyć zaległość podatkową z urzędu tylko w przypadkach wskazanych w przepisach.

Przykładowo może to nastąpić, gdy:

• zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie zostanie uzyskana kwota przewyższająca wydatki egzekucyjne,
• kwota zaległości nie przekracza pięciokrotności kosztów upomnienia,
• zaległość nie została zaspokojona w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym albo upadłościowym.

Umorzenie z urzędu nie wymaga Twojego wniosku. Samo wystąpienie długu podatkowego nie oznacza jednak, że organ zastosuje tę możliwość.

Przedawnienie długu podatkowego

Przedawnienie długu podatkowego następuje co do zasady po 5 latach, liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Nie należy liczyć tego okresu wyłącznie od dnia, w którym minął termin zapłaty. Punktem rozpoczęcia obliczeń jest koniec roku kalendarzowego, w którym ten termin upłynął.

Bieg przedawnienia może być zawieszany lub przerywany w przypadkach wskazanych w przepisach. Przykładowo nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od wydania decyzji o odroczeniu płatności lub rozłożeniu należności na raty do terminu płatności odroczonej kwoty albo ostatniej raty.

Dlatego samo ustalenie, że od końca danego roku minęło 5 lat, nie zawsze wystarcza do oceny przedawnienia. Trzeba uwzględnić zdarzenia wpływające na jego bieg.

Zaległości podatkowe spółki a członkowie zarządu

Członek zarządu może odpowiadać solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki, jeżeli spełnione są warunki dotyczące bezskuteczności egzekucji i braku wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności.

Zasada ta dotyczy członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prostej spółki akcyjnej i spółki akcyjnej, także tych spółek w organizacji.

Odpowiedzialność może powstać, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna, a członek zarządu:

• nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość, otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ,
• nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy,
• nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja pozwoli zaspokoić zaległości podatkowe spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki występuje również w podobnej konstrukcji opisanej w poradniku o odpowiedzialności członka zarządu zgodnie z art. 299 KSH.

Długi podatkowe w upadłości konsumenckiej i JDG

Zaległości podatkowe nie są wymienione na liście długów nieumarzalnych w upadłości konsumenckiej, dlatego mogą zostać umorzone na ogólnych zasadach decyzją sądu.

Nie oznacza to automatycznego umorzenia każdej zaległości. W upadłości należności są zaspokajane według kategorii. Więcej o charakterze postępowania przeczytasz w poradniku wyjaśniającym, co to jest upadłość konsumencka.

Odpowiedź na pytanie „czy upadłość umarza długi w urzędzie skarbowym?” brzmi więc: takie długi mogą podlegać umorzeniu, ale wynik zależy od decyzji sądu i ogólnych zasad postępowania. Osobno warto sprawdzić katalog długów nieumarzalnych.

W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej zaległości podatkowe z działalności są długami osoby fizycznej, która prowadzi tę działalność. Znaczenie mają więc również opisane osobno zależności między upadłością JDG a majątkiem prywatnym.

Jeżeli poza podatkami masz także zadłużenie składkowe, możesz przeczytać osobny poradnik o długu firmy w ZUS.

Jak przygotować wniosek o ulgę

Wniosek o ulgę składasz do organu podatkowego wraz z uzasadnieniem opartym na Twojej sytuacji.

Uzasadnienie może odnosić się między innymi do sytuacji finansowej, zdrowotnej lub rodzinnej. Te informacje mogą służyć przedstawieniu ważnego interesu podatnika.

Warto dołączyć dokumenty potwierdzające okoliczności opisane we wniosku. Organ podejmuje decyzję uznaniowo, dlatego złożenie wniosku i dokumentów nie gwarantuje odroczenia, rat ani umorzenia.

Jeżeli potrzebujesz pomocy przy ocenie swojej sytuacji, możesz sprawdzić zasady nieodpłatnej pomocy prawnej.

Najczęstsze pytania

Czy można umorzyć zaległości podatkowe?

Tak, organ może na wniosek umorzyć w całości lub części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Warunkiem jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Decyzja ma charakter uznaniowy. W określonych przypadkach organ może też umorzyć zaległość z urzędu.

Czy urząd skarbowy może rozłożyć podatek na raty?

Tak, organ podatkowy może na wniosek rozłożyć na raty podatek albo zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę.

Podstawą udzielenia ulgi jest ważny interes podatnika lub interes publiczny. Rozłożenie podatku na raty zależy od uznaniowej decyzji organu.

Po ilu latach przedawnia się dług podatkowy?

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się co do zasady po 5 latach liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Bieg tego okresu może być zawieszony lub przerwany w przypadkach wskazanych w przepisach. Decyzja o odroczeniu lub ratach wpływa na bieg przedawnienia do terminu płatności odroczonej kwoty albo ostatniej raty.

Czy upadłość konsumencka umarza długi w urzędzie skarbowym?

Zaległości podatkowe mogą zostać umorzone w upadłości konsumenckiej na ogólnych zasadach decyzją sądu.

Nie znajdują się na liście długów nieumarzalnych. Nie oznacza to jednak automatycznego umorzenia ani gwarancji określonego wyniku.

Czy członek zarządu odpowiada za podatki spółki?

Tak, członek zarządu może odpowiadać solidarnie całym majątkiem za zaległości podatkowe spółki po spełnieniu warunków określonych dla tej odpowiedzialności.

Znaczenie ma między innymi bezskuteczność egzekucji z majątku spółki oraz to, czy członek zarządu wykaże wskazane okoliczności dotyczące upadłości, restrukturyzacji, zatwierdzenia układu, braku winy albo wskaże mienie spółki pozwalające zaspokoić zaległości w znacznej części.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.