Restrukturyzacja czy upadłość — różnice i rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych

Restrukturyzacja — krótka odpowiedź

Restrukturyzacja służy uniknięciu upadłości przez zawarcie układu z wierzycielami. Jest dostępna dla dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością. Mogą z niej korzystać przedsiębiorcy, w tym osoby prowadzące JDG, ale nie konsumenci. Prawo przewiduje cztery rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych.

Restrukturyzacja co to jest i dla kogo

Restrukturyzacja to postępowanie, którego celem jest umożliwienie dłużnikowi zawarcia układu z wierzycielami i uniknięcie ogłoszenia upadłości przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli.

Układ może ogólnie polegać na rozłożeniu lub zmniejszeniu zobowiązań. W postępowaniu sanacyjnym dochodzą do tego działania sanacyjne. Są to czynności prawne i faktyczne zmierzające do poprawy sytuacji ekonomicznej oraz przywrócenia zdolności do wykonywania zobowiązań.

Z restrukturyzacji może skorzystać dłużnik niewypłacalny albo zagrożony niewypłacalnością. Zagrożenie niewypłacalnością występuje wtedy, gdy sytuacja ekonomiczna wskazuje, że dłużnik może w niedługim czasie stać się niewypłacalny. Restrukturyzację można więc rozpocząć wcześniej niż upadłość.

Postępowania są dostępne między innymi dla przedsiębiorców, osób prowadzących JDG, spółek kapitałowych nieprowadzących działalności, wspólników osobowych spółek handlowych odpowiadających całym majątkiem oraz wspólników spółek partnerskich. Ustawy nie stosuje się między innymi do banków i zakładów ubezpieczeń. Więcej o konsekwencjach niewypłacalności jednoosobowej firmy przeczytasz w poradniku o upadłości JDG.

Restrukturyzacja czy upadłość — najważniejsze różnice

Restrukturyzacja ma utrzymać działalność dzięki układowi, natomiast upadłość prowadzi co do zasady do likwidacji majątku i podziału uzyskanych środków między wierzycieli.

Podane opłaty nie obejmują wynagrodzenia nadzorcy albo zarządcy. Jego wysokość zależy od właściwych zasad danego postępowania.

Cztery rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych

Prawo przewiduje postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne.

Postępowanie o zatwierdzenie układu

Postępowanie o zatwierdzenie układu pozwala dłużnikowi samodzielnie zbierać głosy wierzycieli bez udziału sądu, przy udziale nadzorcy układu.

Można z niego skorzystać, jeśli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nie przekracza 15%. Nadzorca układu może zamieścić w Krajowym Rejestrze Zadłużonych obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego.

Od dnia obwieszczenia do zakończenia postępowania stosuje się między innymi zasady dotyczące zawieszenia egzekucji. Jeżeli w ciągu 4 miesięcy od obwieszczenia dłużnik nie złoży wniosku o zatwierdzenie układu, skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa.

Obwieszczenie jest niedopuszczalne między innymi wtedy, gdy w ciągu ostatnich 10 lat dłużnik prowadził postępowanie o zatwierdzenie układu z takim obwieszczeniem. Sąd może uchylić skutki obwieszczenia, jeżeli prowadzą do pokrzywdzenia wierzycieli.

Przyspieszone postępowanie układowe

Przyspieszone postępowanie układowe służy zawarciu układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności w trybie uproszczonym.

Jest dostępne, jeśli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nie przekracza 15%. Po otwarciu egzekucje dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem zawieszają się z mocy prawa. Dłużnik nie może wtedy spełniać świadczeń wynikających z tych wierzytelności.

Postępowanie układowe

Postępowanie układowe jest właściwe, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania przekracza 15%.

Nadzór w tym postępowaniu sprawuje nadzorca sądowy. Zakres ochrony przed egzekucją wynika z zasad właściwych dla postępowania układowego.

Postępowanie sanacyjne

Postępowanie sanacyjne łączy układ z działaniami zmierzającymi do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i przywrócenia mu zdolności do wykonywania zobowiązań.

Sąd co do zasady odbiera dłużnikowi zarząd własny i wyznacza zarządcę. Wyjątkowo może zezwolić dłużnikowi na zarząd w zakresie zwykłego zarządu. Egzekucje skierowane do majątku wchodzącego w skład masy sanacyjnej zawieszają się z mocy prawa w dniu otwarcia postępowania.

Kiedy sąd odmówi otwarcia restrukturyzacji

Sąd odmówi otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeśli jego skutkiem byłoby pokrzywdzenie wierzycieli.

W przypadku postępowania układowego lub sanacyjnego sąd odmówi otwarcia także wtedy, gdy dłużnik nie uprawdopodobni zdolności do bieżącego pokrywania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu.

Postępowanie wszczyna się co do zasady na wniosek dłużnika. Dłużnik przygotowuje wstępny plan restrukturyzacyjny. Obejmuje on między innymi analizę przyczyn trudnej sytuacji, opis planowanych środków, harmonogram oraz sprawozdanie finansowe sporządzone na dzień przypadający w okresie 30 dni przed złożeniem wniosku.

Restrukturyzacja a obowiązek złożenia wniosku o upadłość

Otwarcie restrukturyzacji albo zatwierdzenie układu może mieć znaczenie dla odpowiedzialności związanej z obowiązkiem złożenia wniosku o upadłość.

Osoby zobowiązane do złożenia wniosku o upadłość w ciągu 30 dni mogą uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę, jeżeli wykażą między innymi, że w tym terminie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.

Samo złożenie wniosku o otwarcie restrukturyzacji nie jest tym samym co otwarcie postępowania albo zatwierdzenie układu. Sąd może jednak oddalić wniosek o zakaz prowadzenia działalności mimo spóźnionego wniosku o upadłość, jeżeli złożono wniosek o otwarcie postępowania przyspieszonego, układowego lub sanacyjnego, a pokrzywdzenie wierzycieli jest nieznaczne.

Ocena terminów i odpowiedzialności zależy od sytuacji dłużnika. Informację o dostępnej pomocy można znaleźć w serwisie nieodpłatnej pomocy.

Co jeśli restrukturyzacja się nie uda

Po odmowie zatwierdzenia układu albo umorzeniu postępowania o zatwierdzenie układu dłużnik może w określonym terminie złożyć uproszczony wniosek o otwarcie sanacji albo o ogłoszenie upadłości.

Opłata od uproszczonego wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego lub o ogłoszenie upadłości wynosi 200 zł. Nie oznacza to, że każdy taki wniosek zostanie uwzględniony.

Restrukturyzacja dla osoby prywatnej?

Konsument nie może skorzystać z postępowań restrukturyzacyjnych przeznaczonych dla przedsiębiorców.

Określenie „restrukturyzacja kredytu” oznacza inną procedurę. Przy opóźnieniu w spłacie kredytu bank informuje o możliwości złożenia w ciągu 14 dni roboczych wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Informacje o pozasądowych sposobach pracy nad zadłużeniem znajdziesz w poradniku o oddłużaniu bez sądu.

Osoba prywatna może również sprawdzić, czym jest upadłość konsumencka. W takim postępowaniu istnieje możliwość zawarcia układu na zgromadzeniu wierzycieli. Jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że układ pozwoli osiągnąć cele postępowania, sędzia-komisarz na wniosek upadłego zwołuje zgromadzenie wierzycieli w celu zawarcia układu.

Najczęstsze pytania

Czym różni się restrukturyzacja od upadłości?

Restrukturyzacja ma pozwolić uniknąć upadłości przez układ z wierzycielami, a sanacja także przez działania sanacyjne. Upadłość prowadzi co do zasady do likwidacji majątku przez syndyka i podziału środków między wierzycieli.

Czy restrukturyzacja chroni przed komornikiem?

Ochrona przed egzekucją zależy od rodzaju postępowania i jego etapu. Może wynikać z obwieszczenia w postępowaniu o zatwierdzenie układu albo z otwarcia określonego postępowania.

Czy konsument może skorzystać z restrukturyzacji?

Nie, konsument nie może skorzystać z postępowań restrukturyzacyjnych dla przedsiębiorców. Restrukturyzacja zadłużenia w banku oraz układ w upadłości konsumenckiej to odrębne rozwiązania.

Ile kosztuje wniosek restrukturyzacyjny?

Opłata od wniosku o zatwierdzenie układu po samodzielnym zbieraniu głosów albo o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wynosi 1000 zł. Uproszczony wniosek o otwarcie sanacji kosztuje 200 zł. Kwoty te nie obejmują wynagrodzenia nadzorcy lub zarządcy.

Czy JDG może przeprowadzić restrukturyzację?

Tak, osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą jest przedsiębiorcą i może skorzystać z restrukturyzacji, jeśli jest niewypłacalna albo zagrożona niewypłacalnością.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.